Met de tijdelijke regeling 'Kunstenaars en School' worden onderwijsinstellingen in de breedste zin van het woord – van basisschool tot universiteit - in staat gesteld als opdrachtgever voor het vervaardigen van kunstwerken op te treden. Hiermee wordt getracht de kwaliteit van de inrichting van Nederlandse onderwijsinstellingen en de daarbij behorende openbare ruimte te vergroten en daarmee een opgroeiend publiek vertrouwd te maken met de kwaliteit van de Nederlandse vormgeving en beeldende kunst.

De regeling Kunstenaars en School gaat in februari 2010 van start. Het betreft een regeling, waarbij maximaal 60% van een te realiseren kunstwerk gefinancierd wordt door het Fonds BKVB op voorwaarde dat de betrokken onderwijsinstelling een eigen bijdrage van de resterende 40% levert. Voor deze nieuwe tijdelijke regeling stelt het Fonds BKVB € 500.000 per jaar beschikbaar.
Het Fonds BKVB heeft een commissie aangesteld om actief te scouten en nieuwe allianties tussen onderwijsinstellingen, beeldend kunstenaars en vormgevers te bewerkstelligen. Daarnaast zullen de vier commissieleden adviseren over de kwaliteit van de aanvragen die worden ingediend.


De regeling is niet bedoeld voor educatieve projecten.

meer informatie

kunst in publieke ruimte
debat Het schoolplein

Het ontwikkelen en ontdekken van je eigen seksualiteit is iets waar elke middelbare scholier mee te maken krijgt. Bij veel van hen leidt dat tot onzekerheid. Bijvoorbeeld door rolmodellen van televisie, die vaak een vertekend beeld schetsen, en die bovendien kunnen leiden tot ongewenst gedrag. Niet alleen is er onder jongeren weinig acceptatie van homoseksualiteit, ook kunnen meisjes te maken krijgen met loverboys. Kortom allemaal zaken die met deze groep leerlingen uitgebreid besproken zouden moeten worden. Maar dat is niet altijd gemakkelijk. Door het aannemen van een houding van ‘wij weten alles al’, vooral door jongens, valt het niet mee om zo’n gesprek te organiseren. Een directe aanleiding kan daarbij grote diensten bewijzen. En een theatervoorstelling op school kan zo’n aanleiding zijn. 


Rond het thema sexuele identiteit organiseerde EDU-ART een inspiratiemiddag voor docenten . Vier theatergezelschappen uit het hele land (Theatergroep Playback uit Breda, AanZ uit Nijmegen, SETH uit Maastricht en Theater Traxx uit Groningen) kregen de gelegenheid om zich te presenteren. In aanpak bleken zij zeer te verschillen. Maar op een gemeenschappelijk punt zijn ze allemaal zeer succesvol: ze krijgen met hun voorstelling over seksualiteit leerlingen uit het voortgezet onderwijs aan het praten. Serieus aan het praten zelfs, dus zonder flauwe grappen en stoerdoenerij. Bij Playback stond in de voorstelling voor de onderbouw rolpatronen en vooroordelen tussen jongens en meisjes centraal. Ook de voorstelling van theatergroep TRAXX is bij uitstek bedoeld voor de onderbouw en gaat over vooroordelen over homo en lesbisch zijn, daar waar AanZ juist de bovenbouw als doelgroep koos. In beide voorstellingen staat de vraag centraal: wat zou jij doen als jou vriend of vriendin homo blijkt te zijn. Seth presenteert een workshop rond het thema loverboys uitsluitend voor meisjes, overigens zonder dat het thema expliciet aan de meisjes gemeld wordt.


Bij het beoordelen van de voorstellingen werden heel verschillende afwegingen gemaakt. Zo was Guus Sanders, vertrouwenspersoon van het Over-Betuwe College in Bemmel heel bewust op zoek naar een mogelijkheid om de coming-out van een van de leerlingen van zijn school in de onderbouw bespreekbaar te maken. “Ik vind het dan ook heel jammer dat AanZ alleen in de bovenbouw werkt.”

Sophie Verkade, Jeannette Emmers en Miranda Bolluijt van het Dongemond College in Raamsdonkveer (die met z’n drieën de functies van docent levensbeschouwing, leerlingbegeleider, vertrouwenspersoon en cultuurcoördinator vervullen) hebben juist een voorkeur voor de voorstelling van Playback “Wij denken dat die voorstelling beter past bij onze leerlingen. Het is allemaal wat veiliger.”

Dat is ook waar Rebecca Kramer, van de GGD Nijmegen in haar inleidend praatje, maar ook vertegenwoordigers van de gezelschappen op wijzen: leerlingen moeten zich veilig voelen bij het in de klas praten over seksualiteit.


Jet de Jong, van de lerarenopleiding ILS in Nijmegen, spreekt van een nuttige middag. “Als lerarenopleiding moet je ook aandacht besteden aan dit thema. Daarom organiseren wij in april de week van de seksuele diversiteit. Als onze studenten straks voor de klas staan, krijgen ze daar onherroepelijk mee te maken. En dan kunnen ze maar beter voorbereid zijn.”

De gemeenten in Gelderland hebben op cultuureducatief gebied een grote ontwikkeling doorgemaakt. Het draagvlak voor cultuureducatie is gegroeid en de lokale en regionale cultuurpunten zijn in opkomst.
Er is sprake van een grotere inbedding van beleid op het gebied van cultuureducatie, al blijven de kleine gemeenten (< 30.000 inwoners) hier nog achter.


De lokale en regionale cultuurpunten hebben hun waarde bewezen voor gemeenten die deze cultuurpunten al langer faciliteren, al lijkt het er op dat de focus op lokaal aanbod een verschraling van het culturele aanbod voor de scholen tot gevolg kan hebben omdat provinciaal en landelijk cultureel aanbod gaandeweg minder aan bod komt.


Tot slot hebben veel gemeenten nog steeds ambities op dit gebied; zo wil men de culturele infrastructuur nog verder versterken en komt het voortgezet onderwijs ook steeds nadrukkelijker in beeld.

Dit onderzoek maakt deel uit van een serie monitoronderzoeken dat EDU-ART periodiek uitvoert onder scholen voor primair en voortgezet onderwijs, culturele aanbieders en gemeenten. Deze monitoronderzoeken verschaffen inzicht over de stand van zaken met betrekking tot cultuureducatie in de provincie Gelderland, en maken inzichtelijk hoe het culturele krachtenveld er uit ziet.


Vragen die hierbij centraal staan, zijn: hoe verhouden de verschillende partijen zich tot elkaar? Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen op dit gebied? En: hoe kunnen de betrekkingen tot elkaar dermate geoptimaliseerd worden dat dit beantwoordt aan de doelstellingen die de provincie Gelderland geformuleerd heeft?





Download hier de samenvatting van de conclusies en de aanbevelingen
Download hier het complete verslag

Meer informatie? Mail Titia Lefers

In het onderwijs is vraag naar een werkwijze waarin differentiatie voor leerlingen en inzet van kwaliteiten van de leerkrachten een plek krijgen. Het gaat hierbij niet alleen om overdracht van kennis en vaardigheden, maar om het begeleiden bij het ‘leren leren’ in specifieke, authentieke situaties. Uitdagende didactische werkvormen en een gefaseerd leerproces dragen bij aan authentiek leren.

Vaak zijn leerkrachten zich niet bewust van hoe de eigen benadering gevolgen heeft voor het creatief proces dat leerlingen doormaken. Aan het beheersen van vaardigheden of het maken van een product wordt de kwaliteit van de activiteit afgelezen.
Maar zijn dit ook de resultaten van het creatieve proces dat de leerling heeft doorgemaakt? En wat is dan een creatief proces?

Creativiteit kan omschreven worden als een proces waarin wordt gezocht naar oplossingen van een probleem waarbij de uitkomsten zeer divers kunnen zijn en gekleurd door de eigen ervaringen.

Een antwoord op de eerder gestelde vraag naar authentiek leren kan vorm krijgen in het werken in schoolateliers. De eigenheid van de school kan hierin helemaal tot zijn recht komen.


Reageren? Mail Eddy Melenhorst 

Sprookjes spelen zich af in een wondere wereld, in een onbepaalde tijd, in een onbepaald land. Daarom beginnen ze altijd met : "ooit lang geleden, in een ver land…". Ook hebben sprookjes meestal een happy end: "...en ze leefden nog lang en gelukkig".

Lange tijd werden deze verhalen en wonderlijke vertellingen alleen mondeling doorgegeven. Verhalen vertellen dienden om informatie uit te wisselen, verklaringen te geven voor het ontstaan van mensen, dieren en de wereld, maar ook om normen en waarden door te geven.
bron: www.volkscultuur.nl

Talloze kunstenaar putten uit sprookjes en de archtypes die sprookjes kennen. Niet alleen in de literatuur, maar ook in de muziek, het theater, de film, de beeldende kunst. In alle tijden en in alle culturen.
Door de herkenbare personages en de grote thema’s zijn sprookjes aansprekend voor kinderen, ze scheppen een kader waarlangs ze hun normen en waarde kunnen scherpen. Sprookjes prikkelen de verbeelding en maken deel uit van cultureel erfgoed. En mogen daarom op geen school ontbreken!

Reageren? Mail Helga Vrieling

Thomas Ziehe, is er voorstander van een leerroute op een nieuwe manier aan te bieden.
“Door alle informatie die 24 uur per dag op de leerlingen afkomt, wordt er bij hun een sterker 'zelf' gecreëerd. Er zal een brug moeten worden geslagen tussen dit ‘zelf’ en het lesmateriaal. ”

Wim Veen, schrijver van het boek Homo Zappiens zegt hierover: 
“Leerlingen groeien op met een grote toegankelijkheid tot media. Van jongs af aan zijn ze met mediavaardigheden bezig. Dit is vertrouwd voor hen. Hierdoor leren ze snel veel verschillende informatie te verwerken. De traditionele boeken voldoen daarvoor niet meer.”

Geluid, (bewegende) beelden en tekst bij elkaar brengen met moderne middelen levert een grote meerwaarde aan hun leren. Sluit verder aan op de behoefte en belevingswereld van de leerlingen, maar giet het wel in een bepaalde vorm. Een digitaal portfolio is hier de ideale manier voor.

Voordelen hier van zijn o.a. de onafhankelijkheid van tijd/plaats; het kunnen publiceren/reageren en het grote visueel/multimediaal karakter.

In een digitaal portfolio verzamelt de leerling eigen werk van een bepaalde periode (van één of meerdere vakken of leergebieden) en vult dit aan met een reflectie over het eigen werk. Dit is dus iets van de leerling zelf en de leerling is ook de enige persoon die invloed uitoefent op het gepresenteerde werk. Daarnaast is het mogelijk om als school te werken met een portfolio waarbij ook de leraar een rol speelt. Bijvoorbeeld door naast de reflectie van de leerling de opmerkingen van de leraar toe te voegen.

Voordat een school start met een digitaal portfolio moet goed nagedacht worden over vorm en inhoud: Hoe moet het portfolio eruit zien? Bij welke vakgebieden maakt u gebruik van het portfolio? Wilt u een vaste manier van reflectie en feed-back of houdt u dit open? Hoe gaan digitale portfolio's met reflecties ons toetssysteem veranderen? 

17 juni heeft EDU-ART een discussiemiddag georganiseerd over het digitale portfolio
Vraag hier het verslag aan
Marco Sombroek: Portfolio in It's learning 


Eind november 2009 komt er een vervolg op deze middag waar u nog voor kunt inschrijven. 
Dan wordt er dieper in gegaan op de problemen die u tegenkomt bij de invoering en het bijhouden van het portfolio.

Informatie: Ilse van der Baan; i.vanderbaan@edu-art.eu.
Inschrijven: d.vanmeeteren@edu-art.eu